Ngoài những tranh cãi về AI: Các thuật toán thực sự làm gì trong khoa học?

Viết bởi Anders Kristian Munk, Mathieu Jacomy và Torben Elgaard Jensen. Tạp chí Big Data & Society.

ChatGPT 01-mini viết lại cho dễ hiểu. Lê Quang Văn dịch, giải thích và thực hiện phần kỹ thuật số.

Giới thiệu: Suy nghĩ lại về cách chúng ta nhìn nhận AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) là một chủ đề nóng hiện nay, thường xuyên trở thành tiêu đề trên các phương tiện truyền thông với những câu chuyện thú vị hoặc đáng sợ. Nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi các chuyên gia nói về AI như thế nào trong nghiên cứu khoa học? Trong bài viết này, các tác giả khám phá cách các nhà khoa học thảo luận về AI và các thuật toán trong nghiên cứu của họ và điều đó có ý nghĩa gì đối với cách chúng ta hiểu AI trong xã hội.

AI trong truyền thông so với AI trong khoa học

Các phương tiện truyền thông thường miêu tả AI theo những cách giật gân - hoặc tôn vinh tiềm năng tuyệt vời của nó hoặc cảnh báo về sự nguy hiểm của nó. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng phạm vi bảo hiểm này có thể gây hiểu lầm. Họ cho rằng thay vì tập trung vào những ý tưởng lớn, chung chung về AI, chúng ta nên chú ý nhiều hơn đến các tình huống cụ thể mà AI trở thành chủ đề tranh luận.

Ví dụ, trong khi các cửa hàng tin tức có thể nhấn mạnh AI như một công cụ mạnh mẽ có thể thay đổi mọi thứ, các bài báo khoa học thường thảo luận về cách các thuật toán cụ thể giải quyết các vấn đề cụ thể. Sự khác biệt về trọng tâm này có thể định hình cách công chúng cảm nhận AI.

Thuật toán là gì?

Trước khi đi sâu hơn, hãy làm rõ thuật toán là gì. Nói một cách đơn giản, thuật toán là một tập hợp các quy tắc hoặc hướng dẫn mà máy tính tuân theo để thực hiện các tác vụ. Hãy nghĩ về nó giống như một công thức trong một cuốn sách dạy nấu ăn cho bạn biết, từng bước, làm thế nào để nấu một món ăn.

Học máy và AI

Học máy là một loại AI nơi máy tính học từ dữ liệu để đưa ra quyết định hoặc dự đoán mà không được lập trình rõ ràng cho từng nhiệm vụ. Ví dụ, một thuật toán học máy có thể phân tích hàng ngàn bức ảnh để tìm hiểu cách nhận ra các loài động vật khác nhau.

Cách các chuyên gia nói về AI trong các bài báo khoa học

Các tác giả đã phân tích hơn một triệu bản tóm tắt khoa học (tóm tắt các tài liệu nghiên cứu) về AI và học máy để xem các thuật toán được thảo luận như thế nào. Dưới đây là một số phát hiện chính:

1. Thuật toán như người giải quyết vấn đề: Trong hầu hết các bài báo khoa học, các thuật toán được miêu tả là công cụ giải quyết các vấn đề cụ thể. Ví dụ, một thuật toán có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh, dự đoán các kiểu thời tiết hoặc cải thiện an ninh mạng.

2. Hiếm khi gây ra vấn đề: Các nhà khoa học hiếm khi thảo luận về các thuật toán là nguyên nhân của các vấn đề. Khi có vấn đề phát sinh, họ thường nói về việc sử dụng các thuật toán khác để khắc phục chúng. Ví dụ: nếu một thuật toán gây ra lỗi, một thuật toán khác có thể được phát triển để sửa lỗi đó.

3. Bối cảnh cụ thể: Cuộc thảo luận về AI trong các tài liệu khoa học thường gắn liền với các lĩnh vực cụ thể như chăm sóc sức khỏe, kinh tế hoặc khoa học môi trường. AI thường không được nói đến một cách chung chung nhưng được liên kết với các ứng dụng và kịch bản cụ thể.

Tại sao điều này lại quan trọng

Hiểu cách các chuyên gia nói về AI giúp chúng ta thấy rằng AI không chỉ là một lực lượng bí ẩn, toàn năng. Thay vào đó, nó là một tập hợp các công cụ được thiết kế để giải quyết những thách thức cụ thể. Quan điểm này có thể dẫn đến các cuộc thảo luận sáng suốt hơn về vai trò của AI trong xã hội.

Truyền thông cần phản ánh chi tiết cụ thể

Vì các cuộc thảo luận khoa học về AI rất chi tiết và cụ thể theo ngữ cảnh, các phương tiện truyền thông cũng nên tập trung vào những chi tiết cụ thể này thay vì khái quát hóa AI như một giải pháp kỳ diệu hoặc một mối đe dọa lờ mờ. Cách tiếp cận này có thể giúp công chúng hiểu rõ hơn về khả năng và hạn chế thực sự của công nghệ AI

AI như 1 tình huống chính trị

Các tác giả đề nghị suy nghĩ về AI không chỉ là một công nghệ mà còn là một tình huống chính trị

Episode 3170 - October 30 - Các thuật toán thực sự làm gì trong khoa học - Vina Technology at AI time

Vina Technology at AI time - Công nghệ Việt Nam thời AI

Episode 3170 - October 30 - Các thuật toán thực sự làm gì trong khoa học - Vina Technology at AI time